AI wordt vaak gezien als een digitale technologie zonder fysieke gevolgen, maar nieuw onderzoek van de Vrije Universiteit Amsterdam laat zien dat de milieu-impact aanzienlijk is. De studie brengt de verwachte CO₂-uitstoot en het waterverbruik van AI-systemen in kaart en wijst op een groot gebrek aan transparantie bij techbedrijven.
Uit onderzoek van Alex de Vries-Gao, verbonden aan de Vrije Universiteit Amsterdam, blijkt dat AI-systemen in 2025 verantwoordelijk kunnen zijn voor een jaarlijkse CO₂-uitstoot van 32,6 tot 79,7 miljoen ton. Dat is vergelijkbaar met de uitstoot van een grote wereldstad als New York. Daarnaast kan het waterverbruik van AI-systemen oplopen tot honderden miljarden liters per jaar. De studie is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Patterns.
Sinds de opkomst van grootschalige generatieve AI, zoals ChatGPT eind 2022, is het gebruik van AI-toepassingen sterk toegenomen. In 2024 werd naar schatting 15 tot 20 procent van het wereldwijde elektriciteitsverbruik van datacenters gebruikt voor AI. Op basis van eerder onderzoek schatte De Vries-Gao dat AI-systemen in 2025 tot ongeveer 23 gigawatt aan elektrisch vermogen kunnen vragen, vergelijkbaar met het gemiddelde stroomverbruik van het Verenigd Koninkrijk.
In het nieuwe onderzoek analyseerde De Vries-Gao wat dit energieverbruik betekent voor de wereldwijde CO₂- en watervoetafdruk van AI. Daarbij combineerde hij duurzaamheidsrapporten van grote techbedrijven met wetenschappelijke data over uitstoot en watergebruik per kilowattuur en vergeleek deze met cijfers van de International Energy Agency. Vooral het indirecte waterverbruik, dat nodig is voor de opwekking van elektriciteit, blijkt structureel te worden onderschat.
Volgens de studie verbruiken alleen AI-systemen naar schatting tussen de 312,5 en 764,6 miljard liter water per jaar. Dat ligt in dezelfde orde van grootte als het wereldwijde verbruik van flessenwater in één jaar. Tegelijkertijd blijkt dat grote techbedrijven nauwelijks AI-specifieke cijfers publiceren over energie- en watergebruik van hun datacenters.
De Vries-Gao pleit daarom voor strengere transparantie-eisen. Overheden en bedrijven zouden per datacenter inzicht moeten geven in energieverbruik, CO₂-uitstoot en watergebruik, met een duidelijk onderscheid tussen AI-toepassingen en andere digitale diensten. Zonder deze informatie blijft de maatschappelijke milieukost van AI grotendeels onzichtbaar, terwijl de technologie steeds verder opschaalt.
Lees ook
