De ondertekenaars stellen dat AI inmiddels een systeemverandering is met grote technologische, sociale en institutionele gevolgen. Volgens hen ontbreekt in Nederland nog een structureel verankerde, centrale adviesstructuur, terwijl meerdere andere landen die al wel kennen. In de brief wordt benadrukt dat dit het moment is om versnippering in het Nederlandse AI-advieslandschap te voorkomen en tegelijk voortvarend aan te sluiten op de EU AI-wet.

De voorgestelde AI Raad moet volgens de brief een onafhankelijk en wettelijk mandaat krijgen, gebaseerd op een Kaderwet-model. De kerntaken zijn proactieve advisering over kansen, risico’s en verantwoord AI-gebruik, met nadruk op publieke waarden zoals democratische controle, uitvoerbaarheid en digitale soevereiniteit. Ook wordt een rol voorzien in Europese afstemming met vergelijkbare nationale adviesorganen.

Voor 2026 noemt de brief drie directe prioriteiten: innovatie mogelijk maken binnen duidelijke regels via regulatory sandboxes, de Nederlandse digitale soevereiniteit versterken en gericht adviseren over maatschappelijke effecten van AI in rechtspraak, zorg en onderwijs. Onder de ondertekenaars staan meerdere VU-onderzoekers, waaronder Hans Berends, Frans Feldberg, Frank van Harmelen, Stefan Schlobach, Annette ten Teije, Tamara Thuis en Mark Hoogendoorn. Lees verder op de website van Vrije Universiteit Amsterdam.