Assistant professor Bestuurskunde Kayla Schwoerer van de Vrije Universiteit Amsterdam ontvangt een Veni-beurs van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Met deze financiering onderzoekt zij hoe algoritmen van sociale mediaplatformen de zichtbaarheid van overheidsinformatie beïnvloeden en wat de gevolgen daarvan zijn voor de democratie.
Overheden maken steeds vaker gebruik van sociale media om burgers te informeren over publieke dienstverlening, verkiezingen en noodsituaties. De zichtbaarheid van die berichten hangt echter grotendeels af van de algoritmen van platforms zoals Facebook, Instagram en TikTok. Deze algoritmen zijn primair ontworpen om aandacht en interactie te stimuleren en bepalen welke berichten gebruikers wel of niet te zien krijgen.
Dit plaatst overheden voor een fundamenteel dilemma. Om hun doelgroep te bereiken, kunnen zij zich genoodzaakt voelen hun communicatie aan te passen aan wat algoritmen belonen, bijvoorbeeld door gebruik te maken van populaire trends, humor of emotionele verhalen. Tegelijkertijd moeten zij betrouwbaar, neutraal en transparant blijven, wat op gespannen voet kan staan met de logica van sociale mediaplatformen.
Schwoerer onderzoekt hoe overheden omgaan met deze spanning en hoe burgers reageren op verschillende manieren van communiceren. Zij vergelijkt overheidscommunicatie in Nederland, de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Zweden. Daarbij combineert zij analyses van sociale media met experimenten om te achterhalen welke rol algoritmen spelen in de relatie tussen overheid en burger. Door landen met verschillende bestuursculturen te vergelijken, wil zij ook inzicht krijgen in de vraag of sommige overheden beter bestand zijn tegen de druk van sociale media-algoritmen dan andere.
De resultaten van het onderzoek moeten overheden helpen om online effectiever te communiceren, zonder democratische waarden zoals transparantie, verantwoording en vertrouwen uit het oog te verliezen. Samen met communicatieprofessionals, experts op het gebied van digitale technologie en overheidsorganisaties ontwikkelt Schwoerer praktische hulpmiddelen om publieke organisaties te ondersteunen bij communicatie in een steeds sterker door algoritmen gestuurde online omgeving. Met de Veni-beurs krijgt zij de mogelijkheid om de komende jaren fundamenteel onderzoek te doen naar de invloed van sociale media-algoritmen op het openbaar bestuur, zodat overheden ook in de digitale samenleving zichtbaar, betrouwbaar en toegankelijk kunnen blijven.