De twee nieuwe strategieën van de Europese Commissie richten zich op het stimuleren van AI in wetenschap en industrie. Met de zogeheten Apply AI Strategy wil Brussel de inzet van kunstmatige intelligentie in sectoren als gezondheidszorg, landbouw, energie en defensie versnellen. Daarbij ligt de nadruk op het gebruik van Europese technologie, om minder afhankelijk te worden van Chinese en Amerikaanse systemen.

Von der Leyen noemt AI een sleutel tot slimmere en betaalbare oplossingen, maar het bredere doel is geopolitiek: Europa wil eigen alternatieven ontwikkelen voor grote Amerikaanse spelers als OpenAI en Google. Voor die ambitie stelt Brussel 1 miljard euro beschikbaar – een bescheiden bedrag vergeleken met de honderden miljarden die in Silicon Valley worden geïnvesteerd.

Daniël Mügge, hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam, prijst het pragmatische karakter van de Europese aanpak. Volgens hem richt Europa zich op sectoren waar AI concreet maatschappelijk voordeel oplevert, in plaats van mee te doen aan een ‘AI-wapenwedloop’. Tegelijk waarschuwt hij dat politieke sturing en beperkte financiering niet genoeg zijn om op te boksen tegen de technologische kracht van de VS.

Opvallend is ook dat de culturele en creatieve sector in de plannen slechts zijdelings wordt genoemd. De Commissie spreekt over “nieuwe wegen naar creativiteit”, maar volgens Mügge sluit dat weinig aan bij de zorgen van kunstenaars over het ongeoorloofd gebruik van hun werk als trainingsdata voor AI-modellen.

De strategie toont Europa’s ambitie om AI op eigen voorwaarden te ontwikkelen, met aandacht voor publieke waarden, transparantie en maatschappelijke impact – thema’s die nauw aansluiten bij het werk van AmsterdamAI en andere onderzoeksnetwerken in Nederland. Terwijl mondiale grootmachten investeren in schaal en snelheid, kiest Europa voor een koers waarin verantwoordelijkheid en innovatie hand in hand moeten gaan.

Lees het volledige artikel op de website van de Volkskrant.