Onderwijsonderzoeker en datawetenschapper Theo Bakker van de VU Amsterdam onderzoekt hoe kunstmatige intelligentie (AI) kan helpen om eerlijke kansen voor studenten te vergroten. In een recent interview gaat hij in op zowel de mogelijkheden als de uitdagingen van AI in het hoger onderwijs en legt uit hoe verantwoord gebruik het verschil kan maken.
Volgens Bakker ligt de focus bij AI in het onderwijs vaak te veel op toegang tot technologie, terwijl echte gelijkheid verder gaat dan dat. Eerlijke onderwijskansen betekenen dat de achtergrond van een student niet bepalend mag zijn voor de resultaten. Soms is extra ondersteuning nodig voor studenten met minder mogelijkheden om daadwerkelijk gelijke uitkomsten te bereiken.
AI kan een rol spelen bij persoonlijke begeleiding. Zo kunnen systemen studenten identificeren die risico lopen uit te vallen en mentors of studiebegeleiders tijdig waarschuwen. Dit maakt gerichte ondersteuning mogelijk die aansluit bij het niveau en tempo van individuele studenten. Bakker verwijst hierbij naar een praktijkvoorbeeld van VU Amsterdam in samenwerking met ROC TOP, waarbij AI werd ingezet om mbo-studenten beter te begeleiden.
Tegelijkertijd waarschuwt Bakker dat AI niet zonder risico is. Modellen zijn vaak getraind op historische data die bestaande patronen en vooroordelen weerspiegelen. Zonder zorgvuldig ontwerp kan AI ongelijkheid juist versterken. Door inclusieve data en betrokkenheid van diverse stakeholders bij de ontwikkeling te gebruiken, kunnen veel van deze risico’s worden beperkt.
Het interview benadrukt dat onderwijsinstellingen een bewuste en rechtvaardige aanpak moeten hanteren bij het gebruik van AI. Hierbij hoort ook het vergroten van AI-vaardigheden bij docenten en studenten, zodat zij begrijpen hoe AI werkt en hoe het verantwoord kan worden ingezet om het leren te ondersteunen.
Theo Bakker sluit het interview positief af: door kansen en uitdagingen van AI te erkennen en diverse perspectieven te betrekken bij ontwikkeling en toepassing, kan AI een nuttig hulpmiddel zijn om onderwijskansen eerlijker te maken voor alle studenten.