Het rapport The Tech Corridor, geschreven door VU-bijzonder hoogleraar Haroon Sheikh in opdracht van de Amsterdam Economic Board, analyseert de kansen die een nauwere samenwerking tussen Amsterdam en Brainport Eindhoven kan opleveren. De metropoolregio Amsterdam telt meer dan 3.400 technologiebedrijven, goed voor ruim 131.000 banen en meer dan 420 AI-startups en -scaleups. Brainport Eindhoven is verantwoordelijk voor 57 procent van de private R&D-uitgaven in Nederland en voor meer dan de helft van alle Nederlandse patentaanvragen. Op de High Tech Campus in Eindhoven werken meer dan 12.500 onderzoekers, ingenieurs en innovators bij meer dan 200 bedrijven. Samen vertegenwoordigen de twee regio’s meer dan een kwart van het Nederlandse bbp.

De kracht van Amsterdam ligt in AI, digitale platforms, fintech en internationale data-infrastructuur. Via de Amsterdam Internet Exchange (AMS-IX) loopt een significant deel van het Europese internetverkeer. Bedrijven als Google, Meta, Microsoft, Netflix, Adyen, Booking.com en Just Eat Takeaway zijn er gevestigd, naast kennisinstellingen als de Universiteit van Amsterdam, de Vrije Universiteit, de Hogeschool van Amsterdam en het Centrum Wiskunde & Informatica. Brainport Eindhoven domineert op het gebied van halfgeleiders en hogetechnologische systemen, met mondiale spelers als ASML, NXP Semiconductors en Signify. Nieuwe economische waarde ontstaat juist op het snijvlak van die twee werelden, zo betoogt het rapport.

De onderzoekers identificeren negen strategische synergiegebieden: AI voor toepassingen, slimme verbonden apparaten, AI voor chips en machines, chips voor toekomstige AI, AI voor grondstoffen en chips, defensietechnologie, data- en AI-infrastructuur, nieuwe digitale media en zogenoemde world models. Een concrete aanbeveling is het inrichten van gedeelde experimenteer- en testfaciliteiten voor AI, data en computerinfrastructuur, zodat kennis en capaciteit uit beide regio’s daadwerkelijk worden gecombineerd. Dergelijke gedeelde faciliteiten bestaan elders nauwelijks op dit niveau en kunnen de corridor een onderscheidende positie geven ten opzichte van Europese concurrenten.

Opvallend is dat Amsterdam en Eindhoven nu nog verrassend weinig samenwerken, ondanks de geografische nabijheid en de complementaire sterktes. De afstand is klein, maar de ervaren afstand is dat niet, stellen de auteurs. Culturele verschillen en een gebrek aan gedeelde netwerken spelen daarin een rol. Om dat te veranderen wordt onder meer aanbevolen meer ontmoetingsmomenten te organiseren, betere fysieke verbindingen te benutten en de ruimtelijke mogelijkheden die Almere biedt als middelpunt tussen de twee regio’s slimmer in te zetten.

Twee meer ingrijpende aanbevelingen richten zich op de kennisbasis van Amsterdam. De rapporten pleiten voor de komst van een frontier AI lab: een onderzoeksinstituut waar de meest geavanceerde AI-technieken worden ontwikkeld en dat als magneet voor internationaal toptalent moet dienen. Amsterdam telt al meer dan 6.300 AI-studenten en beschikt over een van de grootste AI-ecosystemen van Europa, maar mist volgens de onderzoekers voldoende technisch geschoolde afgestudeerden om die positie op de lange termijn vast te houden. Als remedie wordt ook een vijfde technische universiteit geopperd, door enkelen omschreven als een MIT aan de Amstel, te vormen uit een fusie van de bètafaculteiten van de UvA en de VU. Het rapport zelf doet daarvoor geen expliciete aanbeveling, maar opent wel het debat.

Een begeleidend Rabobank-onderzoek plaatst de twee regio’s in Europees perspectief. Afzonderlijk behoren Amsterdam en Brainport tot de Europese top, maar ze lopen nog achter op regio’s als München, Dublin, Parijs en Kopenhagen als het gaat om R&D-investeringen en kapitaalintensiteit. Elders laten geïntegreerde corridors zien wat mogelijk is: de regio München en Route 128 rondom Boston functioneren als ecosystemen waarin kennis, kapitaal en infrastructuur elkaar versterken. Jessica Peters-Hondelink, directeur-CEO van de Amsterdam Economic Board, vat de urgentie samen: “In Nederland zijn we goed in pilots en proofs-of-concept, maar we slagen er niet in die op te schalen tot impactvolle bedrijven.” De techcorridor moet dat veranderen.