Paus Leo XIV heeft zijn eerste encycliek gepresenteerd, een officieel pauselijk document waarin hij zijn visie geeft op de impact van kunstmatige intelligentie op de mensheid. Het document, getiteld *Magnifica Humanitas* (“schitterende mensheid” of “schitterende menselijkheid”), richt zich op wat het betekent om mens te zijn in een tijd van snelle technologische veranderingen. Het is voor het eerst in de geschiedenis dat een paus zelf aanwezig is bij de presentatie van een encycliek.
De ondertitel van het document is veelzeggend: “over het behoud van menselijkheid in het tijdperk van kunstmatige intelligentie.” Leo XIV ondertekende de encycliek op 15 mei, precies 135 jaar na de publicatie van *Rerum Novarum*, de beroemde encycliek van paus Leo XIII die werd geschreven als antwoord op de industriële revolutie. Met die timing maakt de huidige paus de historische parallel expliciet: net als de industriële revolutie eind 19de eeuw, heeft kunstmatige intelligentie nu een ingrijpende impact op bijna alle facetten van het menselijk leven, van onderwijs en gezondheidszorg tot oorlogsvoering, informatievoorziening en de manier waarop mensen met elkaar omgaan.
Leo XIV koos zijn pausnaam bewust met verwijzing naar Leo XIII, die in *Rerum Novarum* zowel het socialisme als het ongebreidelde kapitalisme afwees en pleitte voor betere arbeidsomstandigheden en de oprichting van katholieke vakbonden. Dat document vormde de basis van de sociale leer van de Rooms-Katholieke Kerk. Leo XIV wil met *Magnifica Humanitas* een aanzet geven tot een brede maatschappelijke discussie over een revolutie die hij als nog ingrijpender beschouwt dan die van de 19de eeuw.
Al een jaar geleden, in zijn eerste toespraak tot de kardinalen na zijn verkiezing, kondigde Leo XIV aan dat hij zou focussen op de impact van AI op werk, menselijke waardigheid en sociale rechtvaardigheid. De nieuwe encycliek werkt die aankondiging verder uit. De paus beschreef eerder in toespraken een veelgelaagde crisis waarin de mensheid zich volgens hem bevindt, en benadrukte de noodzaak om de ontwikkeling en het gebruik van AI goed te begeleiden.
Leo XIV is niet de eerste paus die zich uitgesproken heeft over kunstmatige intelligentie. Zijn voorganger Franciscus waarschuwde tijdens de G7-top in Zuid-Italië in 2024 voor de gevaren van AI zonder regelgeving en riep op tot een ethisch gebruik van de technologie. Het Vaticaan begon zich al zes jaar voor de lancering van ChatGPT te interesseren voor AI en startte een uitvoerige dialoog met bedrijven uit Silicon Valley, deels op verzoek van die bedrijven zelf, die de grote maatschappelijke impact van AI zagen aankomen.
Lees ook
