De Nederlandse technische industrie kampt al jaren met een groeiend personeelstekort, wat leidt tot hogere werkdruk, langere wachttijden en dalende omzet. Om bedrijven in het mkb en de technische maakindustrie te ondersteunen, ontwikkelde de Hogeschool van Amsterdam (HvA) samen met partners de Virtuele Servicemonteur: een AI-tool die monteurs in real-time begeleidt bij onderhoud en storingen.
De Virtuele Servicemonteur biedt monteurs via een interactieve chatfunctie directe toegang tot relevante informatie op de werkvloer. Wanneer een monteur bij een installatie staat met een storing, kan hij zijn vraag voorleggen aan de tool. Die fungeert als schakel tussen de machine, alle bijbehorende data en de monteur als gebruiker. De tool haalt kennis uit real-time sensordata, maar ook uit bedrijfsdocumenten zoals handleidingen, storingsrapporten en onderhoudslogs. Daarnaast wordt gewerkt aan het opnemen van ervaringskennis van monteurs, bijvoorbeeld via videoblogs en technische tekeningen.
AI-expert Fausto Albers van de HvA legt uit dat de tool specifiek is ontwikkeld om de kenniskloof tussen ervaren en minder ervaren monteurs te verkleinen. Binnen het mkb en de technische industrie is veel waardevolle kennis aanwezig bij de mensen die er werken. Met behulp van nieuwe vormen van AI kan die kennis worden vastgelegd en toegankelijk gemaakt voor anderen, zodat ook jongere of minder ervaren monteurs sneller zelfstandig kunnen werken.
Koelinstallatiebedrijf IJskoud is een van de praktijkpartners in het onderzoek. Directeur José Komin geeft aan dat koelinstallaties steeds complexer worden terwijl vakmensen steeds schaarser zijn. IJskoud werkte al met data en monitoring om storingen te voorkomen, en de Virtuele Servicemonteur sluit daar naadloos op aan. De tool kijkt continu mee met de installaties en gebruikt data om problemen te voorspellen en monteurs gerichter te ondersteunen wanneer zij ter plaatse zijn.
De samenwerking tussen de HvA en IJskoud is wederzijds versterkend. Tientallen studenten werken mee aan de tool, en de data die IJskoud verzamelt worden binnen het onderzoek gevalideerd, wat de betrouwbaarheid vergroot. Albers benadrukt dat feedback van monteurs in de praktijk onmisbaar is: alleen door daadwerkelijk gebruik kan worden beoordeeld of de uitkomsten van het systeem kloppen, wat noodzakelijk is om het systeem zelflerend te laten worden. Komin voegt toe dat betere inregeling van installaties leidt tot hogere efficiëntie en een langere levensduur, wat gunstig is voor bedrijven, mensen en het milieu.