Kunstmatige intelligentie maakt het mogelijk om snel en automatisch veiligheidsproblemen in software te ontdekken, ook in systemen die al tientallen jaren in gebruik zijn. Dat brengt grote risico’s met zich mee voor bedrijven en overheden, zo waarschuwen beveiligingsexperts. Een hacker uit Amsterdam demonstreerde onlangs hoe hij met een AI-programma dat ongeveer tien euro kostte volledige toegang kreeg tot een overheidswebsite.
Rogier Fischer van het Amsterdamse cybersecuritybedrijf Hadrian liet een AI-systeem de programmeercode van een overheidswebsite analyseren. Het systeem ontdekte een fout waarmee Fischer bestanden kon downloaden die niet toegankelijk zouden moeten zijn. Op zijn scherm waren vervolgens letterlijk wachtwoorden zichtbaar, waarmee hij kon inloggen op de database van de website. “Er is niets dat me tegenhield”, zegt Fischer. “Als je binnen bent, kun je bijvoorbeeld dingen aanpassen. Of in die database nieuwe aanvallen uitvoeren.” Hadrian gebruikte voor deze aanval een goedkoop AI-programma van OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT. De totale kosten bedroegen naar schatting tien euro.
Matthijs van Amelsfort, directeur van het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC), benadrukt dat de snelheid waarmee aanvallers kwetsbaarheden misbruiken sterk toeneemt. “Vroeger duurde het dagen voordat een aanvaller een fout misbruikte, nu is dat uren”, zegt hij. “Dat zal minuten worden.” Die versnelling maakt het voor organisaties steeds moeilijker om tijdig te reageren voordat schade ontstaat.
Dimitri van Zantvliet, voorzitter van het CISO Platform, de beroepsvereniging voor chief information security officers, bevestigt dat de urgentie breed wordt gevoeld. Deze week kwamen honderden beveiligingsprofessionals bijeen op CISODAY 2026 om de ontwikkelingen te bespreken. “Er is geen paniek, maar het is zeker urgent”, aldus Van Zantvliet. Hij wijst erop dat AI-systemen kwetsbaarheden kunnen blootleggen in software die al twintig jaar oud is. “We moeten versnellen, zodat we die fouten oplossen voordat ze misbruikt worden.”
Cybersecuritybedrijf AISLE onderzocht of ook goedkopere AI-systemen in staat zijn dergelijke fouten te vinden. Sinds september heeft het bedrijf meer dan tweehonderd kwetsbaarheden ontdekt met behulp van verschillende AI-systemen. Medeoprichter Jaya Baloo reageerde daarmee op beweringen van het bedrijf achter het AI-programma Mythos, dat claimde dat zijn systeem bijzonder goed was in het vinden van kwetsbaarheden en daarom slechts aan een kleine groep beschikbaar werd gesteld. AISLE kon dezelfde fouten die Mythos vond echter ook opsporen met oudere en goedkopere systemen. “Het verhaal was dat AI ‘opeens’ heel goed was in het vinden van kwetsbaarheden”, zegt Baloo. “Maar wij konden met oudere AI-systemen diezelfde fouten vinden. Dus hoezo ‘opeens’? Wij doen dit al maanden.”