Kunstmatige intelligentie en datagedreven systemen bepalen in toenemende mate hoe mensen leven, leren en werken. Tegelijkertijd wordt steeds duidelijker dat digitale systemen niet neutraal zijn: ze beïnvloeden toegankelijkheid, gedrag en kansen. Die ontwikkeling vergroot de behoefte aan professionals die technologie kunnen ontwikkelen én kritisch kunnen beoordelen. De nieuwe opleidingslijn van de UvA speelt hierop in door beide perspectieven structureel te combineren.

Opleidingsdirecteur Sennay Ghebreab van de master Information Studies, nauw betrokken bij de ontwikkeling van de leerlijn, licht toe waarom deze aanpak nodig is: “Technologie ontwikkelt zich sneller dan ons vermogen om de gevolgen ervan te begrijpen. Er zijn professionals nodig die niet alleen systemen kunnen ontwikkelen, maar ook hun impact kunnen bevragen, voorzien en vormgeven.” De lijn richt zich daarmee op vragen als: waarom wordt een systeem gebouwd, voor wie, en welke effecten heeft het in de praktijk?

Waar opleidingen als Informatica en Artificial Intelligence zich primair richten op systemen en algoritmes, legt deze opleidingslijn de nadruk op hoe informatie en data worden gebruikt en welke impact dat heeft op mens en samenleving. Het curriculum besteedt expliciet aandacht aan het ontwerpen van systemen die effectief, ethisch en inclusief zijn, en aan de vraag wie verantwoordelijkheid neemt voor de effecten van technologie. Concrete vraagstukken die aan bod komen zijn onder meer de inzet van algoritmes in publieke dienstverlening, de betrouwbaarheid van generatieve AI, digitale uitsluiting en het transparanter ontwerpen van technologie.

De opleidingslijn sluit aan bij jarenlang UvA-onderzoek naar de relatie tussen mens, technologie en maatschappij. Die onderzoekskennis wordt direct vertaald naar het onderwijs. Ghebreab vat de ambitie samen: “Veel studenten willen iets met AI doen, maar vooral ook iets wat ertoe doet. Ze krijgen een stevige technische basis en de tools om technologie de goede kant op te sturen.”