Onschuldige keuze

Het eerste deel van een ‘gemiddelde’ Nederlandse AI-bachelor bestaat uit het bijbrengen van de technologische en wetenschappelijke basis die noodzakelijk is voor het vakgebied. Denk hierbij aan praktische kennis zoals programmeervaardigheden, of fundamentele theorieën.

Dit klinkt als een onschuldige keuze, je moet begrijpen hoe AI-systemen werken voordat je ze kan analyseren. Maar de keuze voor deze theorieën, zonder dat studenten de kennis hebben om ze te analyseren, zorgt ervoor dat deze fundamenten voor de student worden gepresenteerd als ‘onvermijdelijk’ en ‘onaanpasbaar’. En dat terwijl dit helemaal niet zo hoeft te zijn: de keuze om AI-modellen te bouwen op juist deze theorieën is immers ook afhankelijk van de ontwikkeling van het vakgebied.

Gebrek aan ethiek en maatschappelijke context

Daar komt bij dat ethiek en maatschappelijke impact, als ze al aan bod komen, vaak pas later in de opleiding worden geïntroduceerd – en dan als losse of theoretische bijvakken. Hierdoor ontstaat het risico dat studenten afstuderen met het idee dat de ontwikkeling van AI een puur technische uitdaging is, waarbij de ethische vraagstukken door anderen moeten worden opgelost.

Een breder curriculum

Wildenburg pleit daarom voor een meer evenwichtige aanpak, waarin ethische reflectie en maatschappelijke verantwoordelijkheid vanaf het begin van de opleiding een geïntegreerde rol krijgen. “Programmeren bij Google zou niet als de enige valide uitkomst van een AI-studie gezien moeten worden,” stelt hij. “Beleidsvorming, ethiek of juridisch werk rond AI verdienen net zoveel respect.”

Door AI-onderwijs anders te framen, kunnen universiteiten toekomstige professionals helpen een bredere verantwoordelijkheid te ontwikkelen, en ervoor zorgen dat niet alleen de industrie, maar de samenleving als geheel bepaalt hoe AI zich verder ontwikkelt.